Skip Secondary Nav

Left-side Navigation.

Atak Enfomatik

Hands writing notes from a laptop computer screen

Anpil fwa, nou ka pa reyalize aksyon nou fè nan entènèt ka mete nou, fanmi nou ak menm peyi nou nan risk.Lè nou aprann danje ki gen nan entènèt ak lè ou pran mezi pou pwoteje tèt nou se premye etap pou fè Entènèt vin yon kote ki gen plis pwoteksyon pou tout moun.Sekirite enfòmatik se yon responsablite tout moun genyen, epi nou chak gen yon wòl pou jwe.

Sekirite enfòmatik gen ladan pwoteksyon enfrastrikti sa a lè nou evite ensidan sibè yo, lè nou detekte yo ak lè nou bay repons pou yo.Kontrèman ak menas fizik k ap lakòz ou fè yon aksyon imedyat–tankou kanpe, lage kò ou atè, epi woule kò ou nan evènman yon dife–menas enfòmatik yo difisil souvan pou idantifye ak konprann.Pami danje sa yo, gen viris k ap efase tout sistèm yo, izipatè k ap fòse antre nan sistèm yo pou chanje fichye yo, izipatè k ap itilize òdinatè oswa aparèy ou pou atake lòt moun, oswa izipatè k ap vòlè enfòmasyon sekrè ou yo.Chan aksyon risk enfòmatik yo pa gen limit; menas yo, kèk ki pi danjere ak pi sofistike pase lòt yo, kapab gen konsekans jeneral sou moun, kominote, nivo òganizasyon, ak nivo nasyonal.Men kèk nan risk sa yo:

  • Krim enfòmatik òganize, pirat enfòmatik leta finanse, ak espyonaj enfòmatik kapab reprezante risk pou sekirite nasyonal pou peyi nou.
  • Ensidan enfòmatik ran echèl yo ka deranje sèvis transpò, sèvis enèji, ak lòt sèvis yo.Yo pa janm byen konnen limit deranjman an, paske y ap detèmine sa dapre anpil faktè enkoni tankou sib la ak enpòtans ensidan an.
  • Frajilite vyolasyon done ak ogmantasyon pèt yo si rezo yon òganizasyon ta an danje.Enfòmasyon sou yon konpayi, anplwaye li yo, ak kliyan li yo kapab nan risk.
  • Aparèy moun posede apa, tankou òdinatè, tablèt enfòmatik, telefòn selilè, ak sistèm jwèt ki konekte nan Entènèt frajil nan atak enfòmatik la.Enfòmasyon pèsonèl yo ka nan risk si yo pa gen bon jan sekirite.

Anvan

Ou kapab ogmante chans ou pou evite risk enfòmatik depi ou mete bon jan kontwòl anplas.Bagay ki anba la yo se bagay ou kapab fè pou pwoteje tèt ou, fanmi ou ak byen ou anvan gen yon ensidan enfòmatik:

  • Konekte nan Entènèt sèlman nan rezo estab, epi ki pwoteje avèk modpas.
  • Pa klike sou lyen oswa sou fenèt kontekstyèl yo, pa louvri atachman yo, oswa pa reponn imèl etranje voye ba ou.
  • Toujou antre yon URL alamen olye ou swiv lyen yo si ou pa ba byen konnen moun ki voye yo ba ou.
  • Pa bay repons lè yon moun mande ou Enfòmasyon ki Ka Idantifye ou Pèsonèlman (PII); pifò òganizasyon – labank, inivèsite, konpayi, elatriye – pa mande enfòmasyon pèsonèl ou nan Entènèt.
  • Limite kimoun ou bay enfòmasyon ou yo. Pou fè sa, revize paramèt enfòmasyon prive ki nan kont medya sosyal ou.
  • Fè entuisyon ou konfyans; si ou panse yon bagay yo ofri ou twò bon pou vrè, li pètèt pa bon.
  • Pwoteje tout aparèy ki konekte nan entènèt ak kont itilizatè yo avèk modpas.
  • Pa itilize menm modpas la de fwa; chwazi yon modpas ki vle di yon bagay pou ou epi pou ou sèlman; chanje modpas ou souvan.
  • Si ou wè yon bagay ki sispèk, rapòte sa ba otorite konpetan yo.

Li enposib pou prevwa limit, kalite ak kwonometraj ensidan enfòmatik yo.Ka gen nenpòt avètisman oswa ka pa gen ditou.Li pran anpil tan (kèk semèn, kèk mwa oswa kèk ane) pou dekouvri ak idantifye kèk ensidan enfòmatik.Abitye ou avèk kèk kalite menas ak mezi pwoteksyon ou kapab pran depi ou:

  • Enskri nan lis imèl Ekip Preparasyon pou Ijans Enfòmatik Etazini (US-CERT) pou resevwa dènye enfòmasyon sou sekirite enfòmatik dirèkteman nan bwat resepsyon ou. Alèt yo ekri pou itilizatè nan kay ak biznis bay enfòmasyon alè sou dènye pwoblèm sekirite ak frajilite ki genyen. Enskri la a.
  • Si ou vin yon Zanmi Kanpay Stop.Think.Connect. Depatman Sekirite Teritwa w ap resevwa yon bilten chak mwa k ap gen dènye evènman ak enfòmasyon sou sekirite enfòmatik. Enskri la a.

Pandan

Aksyon Imedyat

  • Tcheke pou asire ou gen dènye lojisyèl la ki nan tout sistèm ou yo.
  • Fè yon analiz pou sire sistèm ou pa enfekte oswa si li p ap aji yon fason sispèk.
  • Si ou jwenn yon pwoblèm, dekonekte aparèy ou nan Entènèt la, epi fè yon restorasyon sistèm nan okonplè.

Lakay ou

  • Dekonekte aparèy ou (òdinatè, sistèm jwèt, tablèt enfòmatik, elatriye) nan Entènèt la.Lè ou retire koneksyon Entènèt la, ou anpeche yon pirat oswa viris jwenn mwayen pou antre nan òdinatè ou pou fè aktivite tankou jwenn done pèsonèl ou, manipile oswa efase fichye ou yo, oswa itilize aparèy ou pou atake lòt moun.
  • Si ou gen lojisyèl anti-viris ki enstale nan òdinatè ou, aktyalize definisyon viris la (si li posib), epi fè yon analiz alamen nan tout sistèm ou.Enstale tout patch ki apwopriye pou rezoud frajilite ou konnen yo.

Nan Travay

  • Si ou gen aksè nan yon depatman IT, kontakte yo imedyatman.Tank ou kapab mennen ankèt pi bonè ak netwaye òdinatè ou, tank òdinatè ou ak lòt òdinatè ki nan rezo a ap pran mwens domaj.
  • Si ou kwè ou te ka devwale enfòmasyon sansib sou òganizasyon ou, rapòte sa ba moun apwopriye ki nan òganizasyon an, tankou administratè rezo a.Yo kapab vijilan pou nenpòt aktivite ki sispèk oswa ki pa nòmal.

Nan yon Espas Piblik (bibliyotèk, lekòl, elatriye)

  • Fè yon bibliyotekè, pwofesè oswa manadjè ki responsab konnen sa imedyatman.Si yo gen aksè nan yon depatman IT, kontakte yo imedyatman.

Aksyon Imedyat si Enfòmasyon ki Ka Idantifye Ou Pèsonèlman (PII) menase:

PII se enfòmasyon ou kapab itilize pou sèlman idantifye, kontakte oswa jwenn yon sèl moun.PII gen ladan, men pa sèlman:

  • Prenon ak Non Fanmi
  • Nimewo sekirite sosyal
  • Adrès
  • Dat moun nan fèt
  • Kote moun nan fèt
  • Nimewo Lisans Chofè
  • Nimewo plak anrejistreman veyikil
  • Nimewo kat kredi
  • Aparans fizik
  • Sèks oswa ras

Si ou kwè PII ou menase:

  • Imedyatman chanje modpas ou; modpas finansye ou yo anvan.Si ou te itilize menm modpas la pou plizyè resous, pa bliye chanje li pou chak kont, epi pa itilize modpas sa a pidevan.
  • Si ou kwè menas la se te akòz kòd malveyan, dekonekte òdinatè ou nan Entènèt la.
  • Re-limen òdinatè ou nan mòd san echèk epi fè yon restorasyon sistèm nan okonplè.
  • Kontakte konpayi yo, tankou labank, kote ou gen kont ou ak konpayi rapòtaj kredi yo.
  • Fèmen nenpòt kont ki te ka menase.Siveye nenpòt frè yo fè ou peye nan kont ou yo san eksplikasyon oswa san otorizasyon ou.

Apre

Aksyon Imedyat

  • Tcheke pou asire ou gen dènye lojisyèl la ki nan tout sistèm ou yo.
  • Fè yon analiz pou sire sistèm ou pa enfekte oswa si li p ap aji yon fason sispèk
  • Si ou jwenn yon pwoblèm, dekonekte aparèy ou nan Entènèt la, epi fè yon restorasyon sistèm nan okonplè.

Lakay ou

  • Dekonekte aparèy ou (òdinatè, sistèm jwèt, tablèt enfòmatik, elatriye) nan Entènèt la.Lè ou retire koneksyon Entènèt la, ou anpeche yon pirat oswa viris jwenn mwayen pou antre nan òdinatè ou pou fè aktivite tankou jwenn done pèsonèl ou, manipile oswa efase fichye ou yo, oswa itilize aparèy ou pou atake lòt moun.
  • Si ou gen lojisyèl anti-viris ki enstale nan òdinatè ou, aktyalize definisyon viris la (si li posib), epi fè yon analiz alamen nan tout sistèm ou.Enstale tout patch ki apwopriye pou rezoud frajilite ou konnen yo.

Nan Travay

  • Si ou gen aksè nan yon depatman IT, kontakte yo imedyatman.Tank ou kapab mennen ankèt pi bonè ak netwaye òdinatè ou, tank òdinatè ou ak lòt òdinatè ki nan rezo a ap pran mwens domaj.
  • Si ou kwè ou te ka devwale enfòmasyon sansib sou òganizasyon ou, rapòte sa ba moun apwopriye ki nan òganizasyon an, tankou administratè rezo a.Yo kapab vijilan pou nenpòt aktivite ki sispèk oswa ki pa nòmal.

Nan yon Espas Piblik (bibliyotèk, lekòl, elatriye)

  • Fè yon bibliyotekè, pwofesè oswa manadjè ki responsab konnen sa imedyatman.Si yo gen aksè nan yon depatman IT, kontakte yo imedyatman.

Aksyon Imedyat si Enfòmasyon ki Ka Idantifye Ou Pèsonèlman (PII) menase:

PII se enfòmasyon ou kapab itilize pou sèlman idantifye, kontakte oswa jwenn yon sèl moun.PII gen ladan, men pa sèlman:

  • Prenon ak Non Fanmi
  • Nimewo sekirite sosyal
  • Adrès
  • Dat moun nan fèt
  • Kote moun nan fèt
  • Nimewo Lisans Chofè
  • Nimewo plak anrejistreman veyikil
  • Nimewo kat kredi
  • Aparans fizik
  • Sèks oswa ras

Si ou kwè PII ou menase:

  • Imedyatman chanje modpas ou; modpas finansye ou yo anvan.Si ou te itilize menm modpas la pou plizyè resous, pa bliye chanje li pou chak kont, epi pa itilize modpas sa a pidevan.
  • Si ou kwè menas la se te akòz kòd malveyan, dekonekte òdinatè ou nan Entènèt la.
  • Re-limen òdinatè ou nan mòd san echèk epifè yon restorasyon sistèm nan okonplè.
  • Kontakte konpayi yo, tankou labank, kote ou gen kont ou ak konpayi rapòtaj kredi yo.
  • Fèmen nenpòt kont ki te ka menase.Siveye nenpòt frè yo fè ou peye nan kont ou yo san eksplikasyon oswa san otorizasyon ou.

Last updated: 12/10/2013 - 03:02 PM