Tsounami

Vag lamare tsounami k ap frape sou lakòt la.

Ankouraje lòt yo aji lè ou trase yon egzanp pou tèt ou, Angajman pou Prepare epi fè lòt yo konnen sa!

Angajman pou Prepare

Tsounami (ki pwononse tsou-na-mi), ki rele tou vag sismik lanmè (yo rele pa erè "radmare"), se yon seri gwo vag lanmè ki kreye akòz pètibasyon anba dlo a tankou yon tranblemanntè, glisman teren, eripsyon vòlkan,oswa meteyorit.  Yon tsounami kapab deplase sou yon distans 100 mil pa èdtan nan oseyan lib la, epi li kapab rive nan tè avèk vag lanmè ki gen yon wotè 100 pye oswa plis.

Nan zòn kote tsounami a kòmanse, vag lanmè yo ap deplase sou deyò pou ale nan tout direksyon. Depi vag lanmè ap rive nan rivaj la, li konstwi an wotè. Topografi litoral la ak fon oseyan an ap enfliyanse gwosè vag lanmè a. Ka gen plis pase yon vag lanmè, epi sa ki vini apre a ka pi gwo pase sa ki vini anvan an. Sa rezon sa a ki fè yon ti tsounami nan yon plaj kapab yon vag lanmè jeyan sou yon distans kèk mil.

Tout tsounami yo ka danjere, menmsi yo pa ka domaje tout litoral yo frape. Yon tsounami kapab frape nenpòt kote toutolon pifò litoral Etazini. Tsounami ki fè plis destriksyon yo te fèt toutolon lakòt California, Oregon, Washington, Alaska ak Hawaii.

Mouvman fon oseyan ki asosye avèk tranblemanntè kreye tsounami yo souvan. Si gen yon gwo tranblemanntè oswa glisman teren toupre lakòt la, premye vag lanmè ki nan yon seri kapab rive sou plaj la nan kèk minit, menm anvan yo bay yon avètisman. Zòn yo nan pi gwo risk si yo mwens pase 25 pye anwo nivo lanmè a ak nan yon distans yon mil avèk litoral la. Nwayad se kòz lanmò pi komen ki asosye avèk yon tsounami. Vag lanmè tsounami ak dlo k ap desann nan ap fè anpil dega nan estrikti ki nan zòn elan an. Lòt danje yo gen ladan inondasyon, kontaminasyon dlo potab, ak dife nan liy gaz oswa nan tank ki eklate.

Last updated: 02/27/2014 - 02:00 PM