Mga Ipuipo

Isang imbudong ulap ng ipuipo

Himukin ang iba na kumilos sa pamamagitan ng pagiging isang halimbawa, Mangakong Maghahanda at sabihan ang iba tungkol dito!

Mangakong Maghahanda

Mga ipuipo ang pinakamararahas na bagyo ng kalikasan. Nagbubuhat sa malalakas na thunderstorm, nakapagdudulot ang mga ipuipo ng kamatayan at pagkasira ng mga pook sa loob lang ng ilang segundo. Ang ipuipo ay lumilitaw bilang umiikot na ulap na hugis imbudo umaabot sa lupa mula sa isang thunderstorm at may umiikot na hanging umaabot ng 300 milya kada oras. Ang mga dinaanang nasira ay maaaring humigit sa isang milya kalapad at 50 milya kahaba. Ang bawat estado ay may posibilidad na malagay sa ganitong panganib. Ang ilang ipuipo ay kitang-kita, samantalang ang iba naman ay natatakpan ng ulan o mabababang ulap. Paminsan-minsan, napakabilis na nabubuo ang mga ipuipo kaya iilan lang, kung mayroon man, ang maagang babala na naibibigay. Bago tumama ang isang ipuipo, maaaring mawala ang tumatakbong hangin at maging napakakalma nito. Ang nag-uulap na debris (kalat) ay nakakatukoy sa lokasyon ng isang ipuipo kahit pa hindi nakikit aang imbudo. Ang mga ipuipo ay kadalasang nagaganap sa ulihang bahagi ng isang thunderstorm. Hindi kakaiba ang makakita ng malinaw, at naaarawang alapaap sa likuran ng ipuipo.

Ulap ng bagyo na nabubuo sa ibabaw ng isang kabayanan.Bago Magkaroon ng Ipuipo

  • Para makapagsimulang maghanda, dapat kang bumuo ng emergency kit at gumawa ng isang planong pangkomunikasyon ng pamilya.
  • Makinig sa NOAA Weather Radio o sa komersiyal na radyo o balita sa telebisyon para sa pinakabagong impormasyon. Sa anumang emergency, laging makinig sa mga tagubilin na ibinibigay ng mga lokal na opisyal sa pangangasiwa ng emergency.
  • Maging alerto sa mga pagbabago ng lagay ng panahon. Tingnan kung may paparatin na bagyo.
  • Tingnan kung may mga palatandaan ng panganib:
    • Madilim, at kadalasang mala-berdeng alapaap
    • Malalaking tipak ng granizo (hail)
    • Isang malaki, madilim, at mababang ulap (partikular na kung umiikot)
    • Malakas na tunog, katulad ng tunog ng tren.
    • Kung may makita kang paparating na mga bagyo o alinman sa mga palatandaan ng panganib, maging handa na magsilong agad.
Mga Katotohanan ng Ipuipo

Maiikling katotohanan na dapat mong malaman tungkol sa mga ipuipo:

  • Maaaring tumama nang biglaan ang mga ito, na kaunti o walang babala.
  • Maaaring lumitaw na halos transparent hanggang sa makakuha ng alikabok at kalat o may mabuong ulap sa loob ng imbudo.
  • Ang karaniwang ipuipo ay kumikolos ng mula Timog-kanluran papuntang Hilagang-silangan, ngunit kilala ang mga ipuipo na kumikilos sa anumang direksiyon.
  • Ang karaniwang pasulong na bilis ng isang ipuipo ay 30 mph, ngunit maaaring magbago mula sa pagkakahimpil papuntang 70 mph.
  • Maaaring samahan ng ipuipo ang mga bagyong tropikal habang papalapit ang mga ito sa lupa.
  • Ang mga waterspout ay mga ipuipong nabubuo sa ibabaw ng tubig.
  • Ang mga ipuipo ay pinakamadalas na naiuulat sa silangang bahagi ng Rocky Mountains tuwing mga buwan ng tagsibol at tag-araw.
  • Ang panahon na pinakamaraming ipuipo sa katimugan ng Estados Unidos ay Marso hanggang Mayo; sa mga hilagang estado, ito ay sa pagtatapos ng tagsibol hanngang maagang tag-araw.
  • Ang mga ipuipo ay malamang na maganap sa pagitan ng ika-3 ng hapon hanggang ika-9 ng gabi, ngunit maaaring maganap nang anumang oras.
Alamin ang Mga Kataga

Maiikling katotohanan nadapat mong Alamin sa mga katagang ito para makatulong na makilala ang mga panganib ng ipuipo:

Tornado Watch - Maaaring magkaroon ng ipuipo. Manatiling alerto para sa mga paparating na bagyo. Masdan an galapaap at makinig sa NOAA Weather Radio, sa komersiyal na radyo o telebisyon para sa impormasyon.

Tornado Warning - – May ipuipong namataan o tinukoy ng weather radar. Sumilong na agad.

Habang May Ipuipo

Kung ikaw ay nasasaklawan ng isang tornado warning, humanap agad ng masisilungan! Karamihan ng pinsala na kaugnay ng malalakas na hangin ay mula sa lumilipad na debris (kalat), kaya tandaan na protektahan ang iyong ulo.

KUNG IKAW AY NASA: SA GAYON AY:
Isang gusali (hal. tahanan, maliit na busali, paaralan, nursing home, ospital, factory, shopping center, high-rise na gusali)
  • Magtungo sa itinakdang sisilungan tulad ng isang safe room, basement, storm cellar, o sa pinakamababang palapag ng gusali. Kung walang basement, pumunta sa gitna ng kuwartong nasa gitna ng gusali sa pinakamababang palapag (aparador, loobang daanan) malayo sa mg akanto, bintana, pinto, at mga panlabas na pader. Pumuwesto sa pagitan ng mas maraming dingding hangga't maaari sa pagitan mo at ng labas. Kumuha ng matibay na mesa at gamitin ang iyong mga braso para protektahan ang iyong ulo at leeg.
  • Sa isang high-rise na gusali, pumasok sa isang maliit na loobang kuwarto o hallway sa pinakamababang palapag na maaari.
  • Magsuot ng matibay na sapatos.
  • Huwag magbubukas ng mga bintana.
Isang trailer o mobile home
  • Umalis agad at magtungo sa pinakamababang palapag ng isang matibay at malapit na storm shelter. Ang mga mobile home, kahit pa nakatali, ay kakaunti ang maibibigay na proteksiyon mula sa isang ipuipo.
Labas na walang masisilungan
  • Pumasok agad sa loob ng isang sasakyan, isuot ang iyong seat belt at subukang magmaneho papunta sa pinakamalapit na matibay na masisilungan.
  • Kung ang iyong sasakyan ay matamaan ng debris habang ikaw ay nagmamaneho, itabi ang sasakyan at iparada.
  • Manatili sa loob ng sasakyan na nakasuot ang seat belt. Ibaba ang iyong ulo nang mas mababa kaysa sa mga bintana; takpan ang iyong ulo gamit ang iyong mga kamay at kumot, coat o iba pang panangga kung maaari.
  • Kung makapupunta ka sa nakikitang mas mababa pa sa lebel ng kalsada, iwanan ang iyong kotse at humiga sa lugar na iyon, na tinatakpan ang iyong ulo ng iyong mga kamay.
  • Huwag pupunta sa ilalim ng isang overpass o tulay. Mas ligtas ka sa isang mababa at patag na lugar.
  • Huwag kailanman tangkain na takbuhan ang ipuipo sa mabukid na lugar lulan isang kotse o truck. Sa halip ay, iwanan agad ang sasakyan papunta sa ligtas na sisilungan.
  • Mag-ingat sa lumilipad na debris (kalat). Ang lumilipad na debris mula sa ipuipo ang nangungunang dahilan ng mga pagkamatay at pinsala.

 

Pagkalipas ng isang Ipuipo

Ang pinsala ay maaaring dulot ng pagtama ng ipuipo o maaaring maganap ito pagkalipas kapag naglalakad ang mga tao sa mga kalat at sa pagpasok sa mga nasirang gusali. Ipinakita ng isang pag-aaral tungkol sa mga pinsalang natamo mula sa ipuipo sa Marion, Illinois, na 50 porsiyento ng mga pinsalang kaugnay ng ipuipo ay dinanas sa mga tangkang pagsaklolo, paglilinis at iba pang aktibidad pagkalipas ng ipuipo. Halos ikatlong bahagi ng mga pinsala ay dulot ng pagtapak sa mga pako. Dahil madalas na nasisira ng ipuipo ang mga linya ng kuryente, linya ng gas o mga sistema ng kuryente, mayroong panganib ng sunog, pagkakakuryente o pagsabog. Kasama sa pagprotekta sa iyong sarili at sa iyong pamilya ang maagang paglapat ng lunas sa anumang pinsalang natamo sa kasagsagan ng bagyo at pag-ibayo sa pag-iingat para maiwasan ang mga karagdagang panganib.

MGA PINSALA

Tingnan kung may mga pinsala. Huwag tatangkain na ikilos ang napinsalang tao maliban kung nasa panganib sila mula sa karagdagang pinsala. Humingi agad ng tulong medikal. Kung tumigil sa paghinga ang isang tao, simulan ang CPR kung nakapagsanay ka na gawin ito. Pigilan ang pagdurugo ng pinsala sa pamamagitan ng pagdiin nang direkta sa sugat. Ipasuri sa doktor ang anumang sugat na natamo sa pamamagitan ng pagkakatusok. Kung ikaw ay naipit, subukang kumuha ng pansin papunta sa iyong lokasyon.

MGA PANGKALAHATANG PAG-IINGAT PARA SA KALIGTASAN

Narito ang ilang pag-iingat para sa kaligtasang namakatutulong sa iyo na makaiwas sa pinsala pagkalipas ng isang ipuipo:

  • Patuloy na subaybayan ang de-baterya mong radyo o telebisyon para sa impormasyong pang-emergency.
  • Mag-ingat kapag pumapasok ng anumang istraktura na nasira.
  • Magsuot ng matibay na sapatos o bota, mahabang manggas at guwantes kapag humahawak o naglalakad sa mga kalat.
  • Maging listo sa mga panganib mula sa mga nakalitaw na pako at basag na salamin.
  • Huwag hahawakan ang mga natumbang linya ng kuryente o mga bagay na nakadikit sa mga tumumbang linya ng kuryente. Iulat ang mga panganib na kaugnay ng kuryente sa pulis at sa kompanya ng utility.
  • Gumamit ng mga de-bateryang ilaw, kung maaari, sa halip na mga kandila para ilawan ang mga tahanang walang kuryente. Kung gagamit ka ng mga kandila, tiyakin na nasa mga ligtas na lalagyan ito na malayo sa mga kurtina, papel, kahoy o mga nagliliyab na bagay. Huwag kailanman mag-iiwan ng nakasinding kandila kung aalis ka ng kuwarto.
  • Huwag kailanman gagamit ng mga generator, pressure washer, grill, camp stove o o iba pang aparatong gumagamit ng gasolina, propane, natural gas o uling sa loob ng iyong tahanan, basement, garahe o camper – o maging sa labas malapit sa bukas na bintana, pinto o singawan. Ang carbon monoxide (CO) – isang gas na walang amoy, at walang kulay na maaaring magdulot ng biglaang pagkamatay kapag nalanghap ito – mula sa mga ito ay maaaring maipon sa iyong tahanan, garahe o camper at lasunin ang mga tao at hayop sa loob. Humingi ng agarang tulong na medikal kun gnaghihinala ka ng CO poisoning at nakadarama ng pagkahilo, magaan ang ulo o naduduwal.
  • Ibaba ang mga natanggal na receiver ng telepono na maaaring natanggal dahil sa ipu-ipo, pero huwag gumamit ng telepono, maliban para mag-ulat ng isang emergency.
  • Makipagtulungan nang ganap sa mga opisyal ng pampublikong kaligtasan.
  • Tugunan ang mga kahilingang magboluntaryo mula sa pulis, bumbero, nangangasiwa sa emergency at mga organisasyong pangkawanggawa, ngunit huwag pupunta sa mga nasirang lugar maliban kung hiniling ang iyong tulong. Maaari kang makaantala sa mga gawaing pangkawanggawa at maaari mo pang mailagay ang iyong sarili sa kapahamakan.

PAGSIYASAT SA NASIRA

  • Pagkalipas ng isang ipuipo, maging listo sa mga posibleng panganib mula sa sira ng istraktura, kuryente o tagas ng gas sa iyong tahanan. Makipag-ugnayan sa iyong lokal na tagasiyasat ng mga gusali sa lungsod o county para sa impormasyon tungkol sa mga kodigong pangkaligtasan at pamantayan para sa mga istraktura. Maaaring magbigay rin sila ng mga mungkahi sa paghanap ng kwalipikadong contractor na gagawa nito para sa iyo.
  • Sa pangkalahatan, kung may hinala kang anumang pagkasira sa iyong tahanan, patayin ang kuryente, natural gas at mga tangke ng propane para makaiwas sa sunog, pagkakakuryente o pagsabog.
  • Kung madilim at sinisiyasat mo ang iyong tahanan, gumamit ng flashlight sa halip na kandila o sulo para maiwasan ang panganib ng sunog o pagsabog sa nasirang bahay.
  • Kung makakita ka ng mga nabalatang kawad ng kuryente o mga pagkislap, o kung may naaamoy na nasusunog, dapat mong patayin agad ang kuryente mula sa main circuit breaker kung hindi mo pa ito nagagawa.
  • Kung makaamoy ka ng gas o may hinihinalang tagas, patayin ang main gas valve, buksa ang lahat na bintana at lumabas agad ng bahay. Abisuhan ang kompanya ng gas, ang pulis o bumbero, o tanggapan ng State Fire Marshal at huwag magsindi ng mga ilaw, magsindi ng posporo, manigarilyo gumawa ng anumang bagay na maaaring magdulot ng pagkislap. Huwag babalik sa iyong tahanan hanggang sa sabihing ligtas nang gawin ito.

KALIGTASAN HABANG NAGLILINIS

  • Magsuot ng matibay na sapatos o bota, mahabang manggas, at guwantes.
  • Alamin ang mga wastong pamamaraan at tagubilin sa paggamit bago magpaandar ng anumang de-motor o de-kuryenteng lagare o kasangkapan.
  • Linisin ang mga natapong medisina, gamot, nagliliyab na likido at iba pang posibleng mapanganib na materyales.

Isang tahanang nasira ng ipuipo na napapaligiran ng kalat.Mga Lathala ng FEMA

Kung kailangan mo ng marami pang impormasyon tungkol sa alinman sa mga paksa na ito, maaaring makatulong ang mga sumusunod na babasahin.

Mga Kaugnay na Website

Humanap ng mga karagdagang impormasyon sa kung paanong maghahanda para sa ipuipo at alamin ang tungkol sa mga nakahandang babasahin sa pamamagitan ng pagbisita sa mga sumusunod na website:

Pakinggan ang mga Lokal na Opisyal

Alamin ang tungkol sa mga planong pang-emergency na itinatag sa inyong lugar ng inyong pamahalaang pang-estado at lokal. Sa anumang emergency, laging makinig sa mga tagubilin na ibinibigay ng mga lokal na opisyal sa pangangasiwa ng emergency.

Pagtayo ng isang safe roomGumawa ng isang Safe Room

Ang matitinding windstorm sa maraming bahagi ng bansa ay nagbibigay ng seryosong banta para sa mga gusali at mga naninirahan sa mga ito. Ang tahanan mo ay maaaring itinayong sumusunod sa mga kodigo, ngunit hindi ito nangangahulugan na kaya nitong humarap sa matitinding kaganapang tulad ng mga ipuipo at malalaking bagyo. Ang layunin ng isang safe room o wind shelter ay magbigay ng lugar kung saan ikaw at ang iyong pamilya ay maaaring sumilong dahil sa taglay nitong mataas na lebel ng proteksiyon. Makagagawa ka ng isang safe room sa isa sa maraming lugar sa iyong tahanan.

  • Sa iyong basement
  • Sa ibabaw ng isang concrete slab-on-grade na pundasyon o sahig ng garahe.
  • Sa isang loobang kuwarto sa unang palapag.

Ang mga fafe room na itinatayo nang mas mababa sa lebel ng lupa ay nagbibigay ng pinakamahusay na proteksiyon, ngunit ang isang safe room na itinayo sa unang palapag ay nakapagbibigay rin ng kinakailangangn. Ang mga safe room na mas mababa sa lebel ng lupa ay dapat idisenyo na hindi mag-iipon ng tubig dala ng malakas na pag-ulan na karaniwang kasama ng matitinding windstorm.

Para maprotektahan ang mga nasa loob nito, ang safe room ay dapat itayo na makatatagal sa malalakas na hangin at lumilipad na kalat, kahit pa nasaira na ang ibang bahagi ng tahanan. Isipin ang mga sumusunod kapag nagtatayo ng isang safe room:

  • Ang safe room ay dapt na sapat ang pagkaka-angkla para malabanan ang pagtaob o matangay.
  • Ang mga pader, kisame, at pinfo ng sinisilungan ay dapat na makatagal laban sa presyon ng hangin at mapipigilan ang pagtagos ng mga lumilipad na bagay at nalalaglag na debris (kalat).
  • Ang koneksiyon sa pagitan ng lahat ng bahagi ay dapat na sapat ang tibay para kayanin ang hangin.
  • Ang mga seksiyon ng loob o labas na pader ng tanahan na ginagamit bilang pader ng safe room ay dapat na ihiwalay mula sa istraktura upang ang pinsalang natatamo ng tananan ay hindi magdudulot ng pinsala sa safe room.

Karagdagang impormasyon tungkol sa mga Safe Room na makukuha mula sa FEMA:

Last updated: 04/02/2013 - 12:06 PM