Mga Pagguho ng Lupa at Pagdaloy ng Debris

Aerial view ng pagguho ng lupa pababa ng bundok na tinatakpan ng lupa

Himukin ang iba na kumilos sa pamamagitan ng pagiging isang halimbawa, Mangakong Maghahanda at sabihan ang iba tungkol dito!

Mangakong Maghahanda

Ang mga Pagguho ng lupa (landslide) ay nagaganap sa lahat ng estado at teritoryo ng ng U.S. at maaaring dulot ng iba't-ibang bagay kasama na ang mga lindol, bagyo, pagsabog ng bulkan, sunog at ng pagbabagong ginagawa ng tao sa lupa. Ang mga pagguho ng lupa ay mabilis na nangyayari, madalas ay walang babala at ang pinakamahusay na paghahanda ay ang manatiling nakababatid tungkol sa mga pagbabago sa loob at labas ng iyong tahanan na maaaring maghudyat na maaaring maganap ang pagguho ng lupa.

Sa isang pagguho ng lupa, maraming bato, lupa, o debris (kalat) ang bumababa sa nakahilig na bahagi ng lupa. Ang debris at putik na dumadaloy ay isang ilog ng bato, lupa, at iba pang debris na basang-basa ng tubig. Nabubuo ito kapag mabilis na naiipon ang tubig sa lupa kapag malakas ang pag-ulan o mabilis ang pagtunaw ng yelo, na bumabago sa lupa at ginagawa itong isang dumadaloy na ilog ng putik o "slurry." Maaaring dumaloy ito nang mabilis, nakagugulat at walang babala na kasingbilis pa ng avalanche (pagguho ng snow). Maaari rin itong dumaloy nang ilang milya mula sa pinanggalingan, at lumalaki ang sukat habang humuhugot ng mga puno, malalaking bato, kotse at iba pang bagay.

Ang mga problema sa pagguho ng lupa ay maaaring idulot ng hindi wastong pangangasiwa sa lupa, lalo na sa may bundok, kanyon at mga rehiyong baybayin. Sa mga lugar na nasunog ng mga forest at brush fire, ang mahinang kakayahan sa pag-uulan ay maaaring magsimula ng mga pagguho ng lupa. Maaaring mapababa ng pag-zone sa paggamit ng lupa, mga propesyonal na pagsisiyasat, at wastong pagdisenyo ang maraming problema sa pagguho ng lupa, putik, at debris.

Isang bahay na nasira ng gumuhong lupa.Bago Gumuho ang Lupa

Ang mga sumusunod ay mga bagay-bagay na iyong magagawa para protektahan ang iyong sarili, iyong pamilya at iyong ari-arian mula sa mga epekto ng pagguho ng lupa o debris:

  • Para makapagsimulang maghanda, dapat kang bumuo ng emergency kit at gumawa ng isang planong pangkomunikasyon ng pamilya.
  • Maghanda para sa mga pagguho ng lupa sa pamamagitan ng pagsunod sa mga wastong pamamaraan sa paggamit ng lupa – iwasang magtayo malapit sa matatarik na hilig, malapit s amga gilid ng bundok, malapit sa dinadaluyan ng tubig o mga natural na lambak na inaanuran.
  • Maging pamilyar sa lupang nakapalibot sa iyo. Alamin may mga naganap na pagdaloy ng debris sa iyong lugar sa pamaamgitan ng pakikipag-ugnayan sa mga lokal na opisyal. Ang mga pahilig na pinangyarihan ng pagdaloy ng debris noon ay malamang na makaranas ulit ng ganito sa hinaharap.
  • Ipatasa ang lupa ng iyong ari-arian.
  • Kumonsulta sa propesyonal para sa payo sa naaangkop na paghahanda para sa iyong tahanan o negosyo, tulad ng mga nababaling fitting sa mga tubo, na mas makatatagal sa pagbibiyak.
  • Protektahan ang iyong lupain sa pamamagitan ng pagtanim ng panakip sa lupa at pagtayo ng mga retaining wall.
  • Sa mga lugar na may mudflow (dumadaloy na putik), magtayo ng mga daluyan o deflection wall para gabayan ang daloy paikot ng mga gusali. Gayunpaman, unawain na, kung magtatayo ka ng mga pader para padaluyin sa ibang lugar ang daloy ng debris at ang daloy ay tatama sa ari-arian ng kapitbahay, maaaring managot ka sa mga masisira.
  • Kung ikaw ay may panganib sa pagguho ng lupa makipag-usap sa ahente ng iyong insurance. Ang daloy ng debris ay maaaring saklaw ng insurance sa baha mula sa National Flood Insurance Program (NFIP).
Kilalanin ang Mga Palatandaan sa Babala ng Pagguho ng Lupa
  • Nagkakaroon ng mga pagbabago sa anyo ng iyong lupa tulad ng mga pattern ng pinagtutuluan ng tubig sa mga hilig (lalo na sa mga lugar kung saan nagtatagpo ang mga pinagtutuluan) pagkilos ng lupa, maliliit na pagguho, mga pagdaloy, o pahilig nang pahilig na mga puno.
  • Nagbabara ang mga pinto at bintan sa unang pagkakataon.
  • May mga bagong lamat sa masilya, tile, brick, o pundasyon.
  • Ang mga panlabas na pader, lakaran, o hagdan ay nagsisimulang humiwalay sa gusali.
  • Unti-unting namumuo, at lumalapad na mga bitak sa lupa o sa sementadong daan tulad ng mga lansangan o driveway (paradahan).
  • Nasisira ang mga utility na nasa ilalim ng lupa.
  • May umuumbok na lupang nakikita sa ibaba ng hilig.
  • May tubig na lumalabas mula sa lupa sa mga bagong lugar.
  • Humihilig ang mga bakod, retaining wall, poste ng utility, o puno.
  • May mahinang pag-ugong na lumalakas at napapansin habang papalapit na ang pagguho ng lupa.
  • Humihilig ang lupa sa isang direksiyon at maaaring magsimulang kumiling sa direksiyon na iyon sa ilalim ng iyong mga paa.
  • Mga tunog, tulad ng pagbiyak ng puno o malalaking tipak ng bato na nagbabanggaan, ay maaaring magpabatid ng gumagalaw na debris.
  • Ang nasirang lansangan, putik, nalaglag na bato, at iba pang palatandaan ng posibleng pagdaloy ng debris ay makikita kapag nagmamaneho (Ang mga iniangat na lupa sa gilid ng mga lansangan ay partikular na napapanganib sa mga pagguho ng lupa).

Habang Gumuguho ang Lupa

  • Habang may matinding bagyo, manatiling alerto at gising. Maraming pagkamatay ang nagaganap buhat sa mga pagguho ng lupa habang ang mga tao ay natutulog.
  • Makinig sa mga lokal na istasyon ng balita sa de-bateryang radyo para sa mga babala ng malakas na pag-ulan.
  • Pakinggan ang mga tunog na maaaring magpabatid ng kumikilos na debris, tulad ng pagbiyak ng puno o malalaking tipak ng bato na nagbabanggaan.
  • Lumayo mula sa pagdadaluyan ng gumuguhong lupa o pagdaloy ng debris nang mabilis hangga't maaari. Ang panganib mula sa mudflow ay nadaragdagan malapit sa mga dumadaloy na tubig at sa matagal na pag-ulan. Ang mga mudflow ay mas mabilis pa sa maaari ong ilakad o itakbo. Tumingin sa itaas ng dumadaloy na tubig bago tumawid ng tulay at huwag tatawid ng tulay kung may paparating na mudflow.
  • Iwasan ang mga lambak na may ilog at mabababang lugar.
  • Kung ikaw ay malapit sa isang batis o channel, maging alerto sa anumang biglaang pagbilis o pagbagal ng daloy ng tubig at pansinin kung nagbabago ang tubig mula sa malinaw ay nagiging maputik. Ang naturang pagbabago ay maaaring mangahulugan na may nagaganap na pagdaloy ng debris sa itaas ng dumadaloy na tubig kaya maging handa na kumilos nang mabilis.
  • Mamaluktot na parang bola at protektahan ang iyong ulo kung hindi makatakas.

Pagkatapos ng Pagguho ng Lupa

  • Magtungo sa mga itinalagang sisilungan kung sinabihan kang lumikas o kung pakiramdam mo'y hindi ligtas na manatili sa iyong tahanan. I-text ang SHELTER + iyong ZIP code sa 43362 (4FEMA) para mahanap ang pinakamalapit na masisilungan sa iyong pook (halimbawa: shelter 12345).
  • Lumayo mula sa pinagdaluyan ng guho. Maaaring may panganib ng karagdagang pagdausdos.
  • Makinig sa de-bateryang radyo o telebisyon para sa pinakabagong impormasyon sa emergency.
  • Magbantay kung magbabaha, na maaaring mangyari pagkatapos ng pagguho ng lupa o pagdaloy ng debris. Kung minsan ay sinusundan ng pagbaha ang mga pagguho ng lupa at pagdaloy ng debris dahil maaaring iisa ang pangyayaring pinagmulan ng mga ito.
  • Tingnan kung may mga taong napinsala o naipit malapit sa pinagdausdusan, nang hindi pinapasok ang mismong lugar na pinagdausdusan. Ituro ang mga sumasaklolo sa direksiyon ng mga ito.
  • Tingnan at iulat sa mga nauukol na kinauukulan kung mayroong mga nasirang linya ng utility at lansangan, at mga riles. Ang pag-ulat sa mga posibleng panganib ay dahilan para patayin ng mga kinauukulan ang mga utility sa lalong madaling panahon, na makapipigil sa mga karagdagang panganib at pinsala.
  • Suriin ang pundasyon ng gusali, tsimenea, at nakapalibot na lupa para sa pinsala. Ang pinsala sa mga pundasyon, tsimenea, o nakapalibot na lupa ay makakatulong sa iyo na matasahan ang kaligtasan ng lugar.
  • Muling taniman ang mga nasirang lupa sa lalong madaling panahon dahil ang pagkaagnas ng lupa (erosion) ay maaaring maging dahila ng flash flood at karagdagang pagguho ng lupa sa malapit na hinaharap.
  • Humingi ng tulong mula sa isang geotechnical expert para mataya ang mga panganib ng pagguho ng lupa o sa pagdisenyo ng mga pamamaraang nakapag-aayos paa mabawasan ang panganib na magkaroon ng pagguho ng lupa. Magagawa ng isang propesyonal na payuhan ka sa mga pinakamahusay na paraan para pigilan o bawasan ang mga pagguho ng lupa, nang hindi gumagawa ng karagdagang panganib.

Mga Kaugnay na Website

Humanap ng mga karagdagang impormasyon sa kung paanong maghahanda para sa pagguho ng lupa o pagdaloy ng debris at alamin ang tungkol sa mga nakahandang babasahin sa pamamagitan ng pagbisita sa mga sumusunod na website:

PAKINGGAN ANG MGA LOKAL NA OPISYAL

Alamin ang tungkol sa mga planong pang-emergency na itinatag sa inyong lugar ng inyong pamahalaang pang-estado at lokal. Sa anumang emergency, laging makinig sa mga tagubilin na ibinibigay ng mga lokal na opisyal sa pangangasiwa ng emergency.

Last updated: 03/29/2013 - 03:41 PM